ترحم بر بیماران و اهمیت پرستاری در اسلام
بسم الله الرحمن الرحیم
آموزه های انسان ساز و حیات بخش اسلام بیماران را دارای احترام و مستحق ترحم می دانند . خدای سبحان در قرآن کریم به آنها نظر رحمت کرده و برخی از تکالیف را از آنان برداشته یا تخفیف داده و یا به دوران بعد موکول نموده است . چنانکه در مورد روزه داری می فرماید:« وَ مَنْ كانَ مَريضاً أَوْ عَلى سَفَرٍ فَعِدَّةٌ مِنْ أَيَّامٍ أُخَر ، کسی که بیماریا مسافراست در روزهای دیگر روزه بگیرد ». بقره/ 185 .
در موضوع جایگزینی تیمم به جای غسل یا وضو نیز می فرماید :« وَ إِنْ كُنْتُمْ مَرْضى أَوْ عَلى سَفَرٍ ... فَلَمْ تَجِدُوا ماءً فَتَيَمَّمُوا صَعيداً طَيِّبا ، اگر بیمار یا مسافر بودید ... و آب در اختیار نداشتید[ یا استفاده از آب ضرر داشت ] پس با خاک پاک تیمم کنید ». مایده/ 6 .
همچنین در باره ی رفع تکلیف جهاد از بیماران می فرماید :« لَيْسَ عَلَى الضُّعَفاءِ وَ لا عَلَى الْمَرْضى ... حَرَجٌ ، بر ناتوانان و بیماران ... تکلیف جهاد نیست ». توبه/ 91 .
حضرات معصومین علیهم السلام نیز درباره ی تعامل و تعاون با بیماران توصیه های فراوانی نموده اند :
از یکسو به عیادت بیماران ، مهرورزی به آنها ، درخواست دعا از آنها و... تأکید و توصیه می کنند. به عنوان نمونه رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمودند :« هرکس از بیماری عیادت کند برای هرقدمی که بر می دارد تا منزل خود بازگردد ، 70 میلیون [کنایه از عدد فراوان ] حسنه پاداش دارد و به همین اندازه گناه از وی برداشته (و بخشیده ) می شود و درجه داده می شود و به همین مقدار فرشته در قبر او می مانند تا روز قیامت برای او طلب مغفرت می کنند ». روضه الواعظین ، ص 372 .
و از سوی دیگر نسبت به پرستاری از بیمار( که به معنای کمک به رفع نیازهای جسمی و روانی بیماراست )، توصیه نموده و آن را دارای اجر و پاداش زیاد بیان کرده اند . در اینجا چند تا روایت در مورد اهمیت پرستاری را یاد آور می شویم :
1 ) از رسول خدا صلی الله علیه و آله نقل شده است که فرمودند :« کسی که در جهت تأمین نیاز بیماری بکوشد ، برآورده شود یا نشود ، از گناهانش مانند روزی که از مادر متولد شده بیرون می آید ». من لایحضره الفقیه ، ج4 ، ص 16 .
2 ) همچنین آن حضرت فرمودند :« هر كس يک شبانه روز از بيمارى مراقبت و پرستارى نماید، خداوند او را با ابراهيم خليل برانگيزد ، آنگاه از صراط همچون برق جهنده تابان بگذرد ». ثواب الاعمال ، ص 289 .
3 ) در روایت دیگر نیز از آن حضرت نقل شده است که فرمودند :« هر كس برای برآوردن نیاز بیمار بكوشد و آن را بر آورد ، همانند روزی كه از مادرش زاده شده، از گناهانش پاک می شود. در این هنگام مردی از انصار گفت : ای پیامبر خدا ! اگر چه بیمار از خانواده اش باشد ؟آن حضرت فرمودند : ( بله ) از دارندگان بزرگترین پاداش کسی است که در برآوردن نیاز [بیمار] خانواده خود بکوشد... ». ثواب الاعمال ، ص 289 .
4 ) شخصی بنام مرازم بن حكيم می گوید: با محمّد بن مصادف ( در سفر حج ) همسفر شدم چون به مدينه وارد شديم ، بيمار شدم . او [در اين مدّت] به مسجد مى رفت و مرا تنها مى گذاشت ، من از اين كار او به ( پدرش ) مصادف گلايه كردم و او هم امام صادق(علیه السلام ) را از اين جريان آگاه كرد ، آن حضرت به محمدبن مصادف پیغام داد که ماندن و نشستن تو نزد بیمار و پرستاری از او ، از نماز خواندنت در مسجد برتر است . الکافی ، ج4 ، ص 545 .
اللهم اشف کل مریض
دراین صفحه از فضای گسترده ای مجازی مقالات پژوهشی این جانب که بعضی از آنها در مجلات ونشریه ها وکتابهای مجموعه مقالات برتر چاپ شده اند وهمچنین مطالب فرهنگی تحلیلی که درنشریه اجتماعی فرهنگی ادبی«قلم » درچندین شماره به نشر رسیده اند ، روی میز مطالعه بازدیدکنندگان عزیز قرار می گیرد امید است که برای شما دوستان گرامی قابل استفاده باشد.