بساتین

بسم الله الرحمن الرحیم

جهانی و جاودانی بودن قرآن کریم

قرآن کریم یکی از کتابهای آسمانی و وحیانی است که از نزد خدای سبحان برای آخرین پیامبرش حضرت محمد مصطفی صلی الله علیه وآله نازل شده است و در طول چهارده قرن است که تفاسیر بسیار زیاد در زبان های مختلف برای آن نوشته شده و به زبان های مختلف ترجمه شده است ولی هیچگاه کهنگی ندارد و در هرزمانی مفسران از این کتاب عظیم الشأن مطالب نو و به روز را استنباط می کنند و در عرصه ای بین المللی و جهانی هم تازگی دارد و هم علمی است .

براساس روایات زیادی ، این کتاب آسمانی تا روز قیامت می تواند راهنمایی زندگی مردم باشد و راهکارهای چگونه زیستن در عرصه های مختلف زندگی را ارائه نماید . چنانکه امام صادق علیه السلام در معرفی پیامبران اولوالعزم فرمودند:«... تا آنكه محمدصلی الله علیه و آله آمد و قرآن و شريعت و راه راست را آورد، پس حلال او تا روز قيامت حلال است، و حرام او تا روز قيامت حرام ...»(الکافی ، ج2 ، ص 17 ). یعنی قرآن کریم تاروز قیامت می تواند پاسخگوی نیازمندی های بشر حداقل در عرصه ای هدایتی و معنوی باشد .

این ویژگی قرآن کریم که هرچقدر از آن بیشتر استفاده و منتشر می شود نه تنها کهنه ، تکراری و ملال آور نمی شود بلکه مطالب و مسایل جدید و مورد نیاز بیشتر از آن به دست می آید ، در آیات و روایات متعدد از آن سخن گفته شده و این ، یکی از مهم ترین دلایل جاودانگی و جهانی بودن قرآن کریم است . اینک به عنوان نمونه به برخی از این آیات و روایات اشاره می کنیم :

الف ) برخی از آیاتی که دلالت بر جاوانگی و جهانی بودن قرآن کریم دارند

1 ) آیه 19 سوره انعام که می فرماید :« قُلِ اللَّهُ شَهِيدٌ بَيْنِي وَ بَيْنَكُمْ، وَ أُوحِيَ إِلَيَّ هذَا الْقُرْآنُ لِأُنْذِرَكُمْ بِهِ وَ مَنْ بَلَغَ‏ ..[1] بگو: خدا ميان من و شما گواه است، و اين قرآن به من وحى شده است تا شما را و هر كس را كه (تا رستاخيز) به او برسد به آن بيم دهم .. ».

2 ) آیه 28 سوره سبأ که می فرماید :« وَ ما أَرْسَلْناكَ إِلَّا كَافَّةً لِلنَّاسِ بَشِيراً وَ نَذِيراً ... ، تو را نفرستاديم مگر براى آنكه براى همه مردمان مژده آور و بيم دهنده باشى ».

3 ) آیه 107 سوره انبیا که می فرماید:« وَ ما أَرْسَلْناكَ إِلاَّ رَحْمَةً لِلْعالَمين‏ ، و ما تورا نفرستادیم جز رحمت برای جهانیان ».

ب ) برخی روایاتی که جهانی و جاودانگی قرآن را بیان می کند

1 ) امام رضا علیه السلام از پدرش نقل می کند که : مردى از امام صادق علیه السلام پرسيد: چرا چنان است كه قرآن هر چه بيشتر پخش شود و بيشتر مورد بحث قرار گيرد تازه‏تر و شادابتر مى‏شود؟

امام صادق علیه السلام در پاسخ فرمود: خداى متعال آن را مخصوص زمانى خاص غير از زمانهاى ديگر، و مردمانى جز مردمان ديگر، قرار نداده است به همين جهت است كه در هر زمان، نو و جديد، و در نزد هر قوم، تازه است، تا روز قيامت. عیون اخبار الرضا علیه السلام ، ج2 ، ص87 .

2 ) امام صادق علیه السلام فرمودند :« .. قرآن را تأويلى است كه همچون گردش شب و روز و سير خورشيد و ماه، جريان دارد. و چون تأويل چيزى از آن بيايد واقع مى‏شود ؛ بعضى از آن تأويلها آمده است و بعضى هنوز نيامده است»(بصائر الدرجات ، ج1 ، ص 203 ).

از تشبیه قرآن کریم به شب و روز و خورشید وماه می توان به این نتیجه رسید که همان طور که شب و روز و خورشید و ماه همیشه در جریان و حرکت اند و کهنگی ندارد و مورد نیاز شدید زندگی هستند قرآن کریم نیز چنین است .

3 ) امام رضا علیه السلام فرمودند :« قرآن ريسمان محكم خدا است، و دستگيره مطمئن او، و راه نمونه او، كه به بهشت مى‏رساند، و از آتش مى‏رهاند؛ با گذشت زمان‏كهنه نمى‏شود، و بر زبانها ناخوش نمى‏آيد؛ چرا که براى زمان خاصى جز زمان ديگر قرار داده نشده، بلكه دليل و برهان است، و حجت بر هر انسان، و از هيچ سوى، باطل را به آن راهى نيست، و فرو فرستاده‏اى از خداى حكيم حميد است »(عیون اخبارالرضا علیه السلام ، ج2 ، ص 130 ).

4 ) يكي از اصحاب امام هادی علیه السلام به نام ابن سِكيّت می گويد: از آن حضرت سؤال كردم:

چرا قرآن با مرور زمان و زياد خواندن و تكرار، كهنه و مندرس نمي شود; بلكه هميشه حالتي تازه و جديد در آن وجود دارد؟

امام هادی عليه السلام فرمودند :

چون كه خداوند متعال قرآن را براي زمان خاصّي و يا طايفه اي مخصوص قرار نداده است; بلكه براي تمام دوران ها و تمامي اقشار مردم فرستاده است،

به همين جهت هميشه حالت جديد و تازه اي دارد و براي جوامع بشري تا روز قيامت قابل عمل و اجراء مي باشد . امالي شيخ طوسي، ج 2، ص 580 .

خلاصه اینکه براساس آیات و روایات متعددی که سخن از جاودانگی و جهانی بودن قرآن کریم می زنند ثابت می شود که قرآن کریم تنها کتابی آسمانی است که ازهرگونه تحریفی در امان مانده و پاسخ گوی بشر تاروز قیامت است .

[1] ( 1) سوره انعام( 6): 19.