بساتین

بسم الله الرحمن الرحیم

معجزه به معنای انجام کار خارق العاده ( برخلاف طبیعت و عادت ) برای اثبات نبوت که مطابق با ادعای پیامبری و با تحدی(مبارزه طلبیدن ) و عدم مقابله (معارضه) همراه است ، می باشد. به عبارت دیگر : معجزه نشانه ای ازخداوند است که آن را جز به پیامبران و فرستادگان و حجت های خود نمی دهد ، تا به وسیله ای آن ، راستگویی (مدعیان ارتباط باخدا) از دروغگویی (مدعیان دروغین) شناخته شود.(ویکی فقه ).

آوردن معجزه درهرزماني متناسب با آن زمان وشرايط توسط هرپيامبر به اذن الهي ، يكي از مهم ترين براهين اثبات رسالت آن پيامبراست . معجزات رسول خدا(صلی الله علیه و آله ) نيز، يكي ازبهترين ادله براي اثبات رسالت اوست. معجزات آن حضرت را كه از حيث تعدد وتنوع بسيار زياد است، مي توان دردو دسته جاي داد : 1 ) معجزه جاودان ؛ 2 ) معجزه ای غیر جاودان .

الف ) معجزة جاويدان

معجزة جاودان آن حضرت قرآن کریم است ؛ زيرا آن با جاودانگي وجامعيتي كه دارد، براي اثبات اعجازخود درچندين آيه تحدي نموده (مانند : بقره / 25 . هود/ 13. اسراء/ 88 . طور/ 34 ). و همه را به مبارزه ومقابله فراخوانده است. دريكي ازآن آيات مي فرمايد:« اگر جن وانس اجتماع كنند و دست دردست هم دهند ويكديگر را كمك كنند ، بازهم نمي توانند همانند قرآن را بياورند»( اسراء/ 88 ).

علاوه برآيات زيادي كه برجهاني و جاويدانگي قرآن كريم دلالت دارند (اعراف/ 158 ، فرقان/ 1 ، يونس/ 108 ، سبأ/ 28 ، انبياء/ 107 ، انعام/ 19 ، توبه / 33 ، تكوير/ 27 ، و... ). ، امام صادق(علیه السلام) نيز، ازجاودانگي قرآن ، خبر داده است، ودرپاسخ شخصي كه پرسيد: چرا قرآن هر چه بيشتر پخش شود و بيشتر مورد بحث قرار گيرد، تازه‏تر و شادابتر مى‏شود؟ فرمود :« خداى متعال آن را مخصوص زمانى خاص غير از زمانهاى ديگر، و براي مردمي جز مردمان ديگر، قرار نداده است به همين جهت است كه در هر زمان، نو و جديد و در نزد هر قومي تازه است ، تا روز قيامت »( عيون أخبار الرضا ع ؛ ج‏2 ؛ ص87 . الامالي ، ص 580 ).

دربارة جامعيت قرآن كريم نيز؛ افزون برگواهي خداي سبحان دراين باره چنانكه مي فرمايد:« ... ونَزَّلْنا عَلَيْكَ الْكِتابَ تِبْياناً لِكُلِّ شَيْ‏ءٍ ، ما قرآن را برتونازل كرديم كه بيانگرهمه چيز است »(نحل/ 89 ). امام علي(علیه السلام) نيز فرمود:«... درمورد قرآن ازمن بپرسيد كه بيان هرچيزي وعلم اولين وآخرين درقرآن است» (كتاب سليم بن قيس الهلالي ، ج2 ، ص942 ).

ب ) معجزات غيرجاويدان

اين گونه معجزات كه درزمان حيات آن حضرت به منصة ظهوررسيده اند ، بسيار زيادند كه بعضي ازآنها را قرآن خبرداده و بعضي ديگر را سنت قطعي وتاريخ گزارش داده وبروقوع آنها گواهي مي دهد. به عنوان نمونه به برخی از آنها اشاره می کنیم.

يكي از معجزاتي كه قرآن از آن خبرداده «شق القمر»(دونيم شدن ماه) است:« ِاقْتَرَبَتِ السَّاعَةُ وَ انْشَقَّ الْقَمَرُ ، قيامت نزديك شد وماه ازهم شكافت »(قمر/ 1 ).

مفسرين ومحدثين( به جزعطا ، حسين وبلخي) اجماع دارند براين كه: اين آيه مربوط به شق القمر درزمان پيامبراكرم(صلی الله علیه و آله ) توسط آن حضرت است. درشب چهاردهم ماهي گروهي از مشركين نزد آن حضرت آمده گفتند: اگر به راستي پيغمبري!، ماه را براي ما دونيم كن ،‌ حضرت فرمود: اگراين كار را انجام دهم ايمان مي آوريد؟ گفتند: آري ،‌ حضرت با دست مبارك اشاره كرد ( به اذن الهي) ماه دونيم شد به گونة كه كوه حرا از وسط دونيمه ديده مي شد، پيامبراكرم(صلی الله علیه و آله)فرياد زد بنگريد بنگريد... ( مناقب آل أبي طالب عليهم السلام ؛ ج‏1 ؛ ص122 ).

معراج رسول خدا(صلی الله علیه و آله ) كه قرآن ازآن خبرداده است (اسراء/ 1 . نجم/ 7 – 18 ) نيز ، يكي ازبزرگ ترين معجزات آن حضرت است .

امام علي(علیه السلام) دربارة يكي دیگر از معجزات رسول خاتم(صلی الله علیه و آله) فرمود: من با پيامبرخدا(صلی الله علیه و آله) بودم هنگامي كه سران قريش آمده ودرخواست معجزه كردند وگفتند: اين درخت را بخوان تا از ريشه كنده شود ودرجلو روي تو بايستد ، رسول خدا(صلی الله علیه و آله) فرمود: اگر اين كار را به اذن الهي انجام دهم آيا ايمان مي آوريد؟ همه گفتند: ايمان مي آوريم.

رسول خدا(صلی الله علیه و آله )فرمود: خداي سبحان برهمه چيز تواناست اين كار را انجام مي دهد، ولي مي دانم كه شما به خيرونيكي باز نمي گرديد ، در ميان شما كساني هستند كه(كشته و)درچاه بدر دفن خواهند شد[1] وعليه من دسته راه مي اندازند[وجنگ احزاب را به پا مي كنند][2].

سپس با اشاره به درخت فرمود:« اي درخت! اگر به خدا و روز قيامت ايمان دارى، و مى‏دانى من پيامبر خدايم، از زمين با ريشه‏هايت درآى، و به فرمان خدا در پيش روى من قرار گير». به خدا سوگند ، درخت با تمام ريشه هايش از زمين كنده شد و در جلو روي آن حضرت قرار گرفت. دوباره سران قريش با كبر و غرور گفتند: به درخت فرمان ده، نصفش جلوتر آيد، و نصف ديگر در جاى خود بماند. اين كار به دستور رسول خدا(صلی الله علیه و آله ) انجام شد ، باز هم آنها ازروي كفر و سركشي گفتند: اين نيمه به نيمة ديگر ملحق شده و به صورت اول درآيد، به دستور آن حضرت درخت به صورت اول درآمد، ولي آنها ايمان نياوردند »( نهج البلاغه ، خطبه 192 ).

درروايتي ديگراميرمؤمنان(علیه السلام ) فرمود:« من درمكه با پيامبربودم و باهم ، به يكي از نواحي شهر رفتيم. ايشان به هيچ كوه ودرختي رو برو نمي شد، مگر اين كه آنها مي گفتند:« سلام برتواي پيامبرخدا ! ( سنن الترمذي ، كتاب المناقب ، ص 1039 . إثبات الهداة بالنصوص و المعجزات ؛ ج‏1 ؛ ص433 ).

خلاصه اینکه :

معجزات پیامبراکرم صلی الله علیه وآله را می توان به دو قسم معجزات جاودان و غیر جاودان تقسیم کرد ، معجزه بزرگ و جاودان آن حضرت قرآن کریم این کتاب باعظمت است ؛ و معجزات غیر جاودان آن حضرت فراوان است که به برخی از آنها به عنوان نمونه اشاره شد.

[1] - اين خبردادن از آينده ، به جنگ بدر اشاره دارد كه جسد عتبه و شيبه، پسران ربيعه و اميّه و پسران عبد شمس و ابو جهل و برخى ديگردرچاهي كه درآنجا بود ريخته شدو دسته جمعى در آن دفن گرديدند. تحقق اين خبر خودش، يك نوع معجزه است.

[2] - اشاره به ابو سفيان دارد كه جنگ احزاب(خندق)را تدارك ديد و سرانجام شكست خورد. تحقق اين خبرنيز ازمعجزات رسول خاتم(ص)است.