بساتین

بسم الله الرحمن الرحیم

ازمنظر اسلام ، تمام انسانها آزاد آفريده شده اند:« الناس كلهم احرار... ، مردم همه آزاد آفریده شده اند »( الکافی ، ج8 ، ص 69 ) ؛ لذا علاوه براين كه به بردگي گرفتن را محكوم مي كند ، به هيچ كس اجازه نمي دهد كه خودش را بردة كسي ديگر قرار دهد؛‌ زيرا خدا او را آزاد قرار داده است :« لاتكن عبد غيرك وقد جعلك الله حرّا »( نهج البلاغه، نامة 31 ).

براساس آموزه هاي نجات بخش اسلام ، همان طوري كه طاغوت هاي بيروني و فرعون هاي هرزمان ، آزادي را از انسان سلب نموده اورا بندة خود قرارمي دهند،‌ طاغوت هاي دروني از قبيل هواها ي نفساني ، رذايل اخلاقي ،‌ تعصبات مذموم قومی ، نژادی ، زبانی ... ، تقليدهاي كوركورانه ،و... ، نيز انسان را به بردگي كشانده با اسارت روح آدمي ، آزادي حقيقي ومعنوي اورا مي ستانند. بلكه طبق فرمايش اميرمؤمنان(علیه السلام) اين نوع بردگي ، به مراتب بدتر از بردگي جسمي، مي باشد:« عبد الشّهوة اذلّ من عبد الرّقّ ، برده ای شهوت و هواهای نفسانی ذلیل تر از بنده ای زر خرید است »( غررالحكم ، ص 341 ).

ازاين رو،‌ رسول خاتم(صلی الله علیه و آله ) مبعوث به رسالت شده است تا قفس هاي اسارت وبردگي را بشكند وآدمي را ، ازچنگال اسارت طاغوت بيروني ودروني رهاسازند ،‌ چنانكه قرآن مي فرمايد:« ...وَ يَضَعُ عَنْهُمْ إِصْرَهُمْ وَ الْأَغْلالَ الَّتي‏ كانَتْ عَلَيْهِمْ ... ، وبارهاي سنگين وزنجيرهايي را كه بر[گردن]آنها بود ، برمي دارد »(اعراف/ 157 ).

تعبيري كه دراين آيه به كاررفته ، معناي بس گسترده دارد و بيانگر اين حقيقت است ، كه آزادي حقيقي وهمه جانبة انسان ، تنها درساية پيروي از پيامبرخدا (صلی الله علیه وآله ) كه براي تكميل فضايل اخلاقي فرستاده شده است «إِنَّمَا بُعِثْتُ‏ لِأُتَمِّمَ‏ مَكَارِمَ‏ الْأَخْلَاقِ » (مكارم الأخلاق ؛ ص8 ). به دست مي آيد. اين حقيقت ، درآية زير باتعبير ديگري بيان شده است:«كِتابٌ أَنْزَلْناهُ إِلَيْكَ لِتُخْرِجَ النَّاسَ مِنَ الظُّلُماتِ إِلَى النُّورِ بِإِذْنِ رَبِّهِمْ ... ، (قرآن)كتابي است كه به سوي توفرود آورديم تامردم را به اذن پروردگارشان ازتاريكي ها به سوي روشنايي بيرون آوري »(ابراهیم/ 1 ).

بنابراين ، يكي ازاهداف بعثت رسول خاتم(صلی الله علیه وآله ) اين استكه ضمن به ارمغان آوردن آزاديي اجتماعي ومعنوي براي انسانها ، آنها را از تاريكي هاي بردگي فرعون هاي بيروني وطاغوت هاي دروني ، بيرون آورده و به روشناي وعزت بندگي خدا، رهنمون شود.

چنانكه اميرمؤمنان(علیه السلام ) فرمود :« خداوند ، محمد(صلی الله علیه وآله) را به حق برانگيخت تا بندگانش را از عبادت بت ها به سوي عبادت خود بيرون كشاند و از طاعت شيطان به طاعت خود درآورد... »( نهج البلاغه ، خطبه 147 ). درسخن ديگرآن حضرت ، يكي از فلسفة بعثت رسول خاتم(صلی الله علیه وآله ) را ، آزادي انسان از قيد بندگي و اطاعت ديگران و كشاندن‌ به بندگي و اطاعت خداوند ، بيان مي كند .( الكافي ، ج 8 ، ص 386 ).