بسم الله الرحمن الرحیم
جایگاه و اهمیت فوق العاده معلم در اسلام ( قسمت دوم )
از امام رضا علیه السلام نیز نقل شده است که فرمودند :« وَ مُعَلِّمُ الْخَيْرِ وَ الدِّينِ يَقُومُ مَقَامَ الْأَبِ وَ يَجِبُ مِثْلُ الَّذِي يَجِبُ لَهُ فَاعْرِفُوا حَقَّهُ ، معلم و تعلیم دهنده خوبی و مسایل دینی به منزله ی پدر است ؛ لذا آنچه نسبت به پدر واجب است ( مانند احترام گذاشتن و احسان به او ) برای معلم نیز چنین است ، پس حق او را بشناسید ».
الفقه المنسوب إلى الإمام الرضا عليه السلام، ص 334 .
شایان دقت است که اولین معلم ، خدای سبحان است ( بلکه اساس و سرمنشأ تعالیم همة معلمان اعم از فرشتگان و انس و جن و انبیای الهی به عنوان معلمان بشر، خدای متعال است )، چنانکه قرآن کریم این موضوع را در آیات متعدد بیان می کند. علاوه برآنچه در آیات 4 و 5 سوره علق بیان شد در مورد تعلیم خدای سبحان علم اسماء را به حضرت آدم قرآن کریم می فرماید :
« وَ عَلَّمَ آدَمَ الْأَسْماءَ كُلَّها... ، و علم اسماء [علم اسرار آفرينش و نامگذارى موجودات] را همگى به آدم آموخت ». بقره/ 31 .
در بارة تعلیم خدای سبحان به فرشتگان ، قرآن کریم از زبان آنها چنین بیان می کند :« قالُوا سُبْحانَكَ لا عِلْمَ لَنا إِلاَّ ما عَلَّمْتَنا إِنَّكَ أَنْتَ الْعَليمُ الْحَكيم ، فرشتگان عرض كردند: «منزهى تو! ما چيزى جز آنچه به ما تعليم دادهاى، نمىدانيم؛ تو دانا و حكيمى ». بقره/ 32 .
از این آیات به خوبی معلوم می شود که معلم آدم و فرشتگان خدای سبحان است و جز آنچه را از ذات اقدس الهی فرا می گیرند ، آگاهی و اطلاعاتی دیگری ندارند .
بعد از خدای سبحان ، پیامبران الهی به ویژه خاتم و افضل شان حضرت محمد مصطفی صلی الله علیه وآله معلمان دلسوز و مهربان بشریتند ، چنانکه قرآن درآیات متعدد از این موضوع خبر می دهد از جمله می فرماید :« كَما أَرْسَلْنا فيكُمْ رَسُولاً مِنْكُمْ يَتْلُوا عَلَيْكُمْ آياتِنا وَ يُزَكِّيكُمْ وَ يُعَلِّمُكُمُ الْكِتابَ وَ الْحِكْمَةَ وَ يُعَلِّمُكُمْ ما لَمْ تَكُونُوا تَعْلَمُون ، همانگونه (كه با تغيير قبله، نعمت خود را بر شما كامل كرديم،) رسولى از خودتان در ميان شما فرستاديم؛ تا آيات ما را بر شما بخواند؛ و شما را پاك گرداند ؛ و به شما، كتاب و حكمت تعلیم دهد ؛ و آنچه را نمىدانستيد، به شما بیاموزد ». بقره/ 151 .
طبق روایتی که نقل شده است ، رسول خدا صلی الله علیه وآله نیز خودش را به عنوان معلم معرفی نموده است ، و آن زمانی بود که حضرت دو مجلس را دید که یک عده در آن مشغول دعا و مناجات باخدا بودند و در مجلس دیگر ، به مردم تعلیم و آموزش داده می شد ، حضرت فرمود :« انما بعثت معلما ، جز این نیست که من معلم و آموزگار مبعوث شده ام » و به مجلس دوم که در آن تعلیم و تعلم انجام می گرفت ، وارد شد. شرح أصول الكافي (صدرا) ؛ ج2 ؛ ص95 .
درود بر معلمان متعهد و وظیفه شناس ، آنان که مشعل دانش و بینش را در دستان پرمهر شان گرفته اند و راه آینده را برای متعلمان و دانش پژوهان روشن می کنند و آنها را با راهکارهای چگونه زیستن و چگونه بودن آشنا می سازند .
دراین صفحه از فضای گسترده ای مجازی مقالات پژوهشی این جانب که بعضی از آنها در مجلات ونشریه ها وکتابهای مجموعه مقالات برتر چاپ شده اند وهمچنین مطالب فرهنگی تحلیلی که درنشریه اجتماعی فرهنگی ادبی«قلم » درچندین شماره به نشر رسیده اند ، روی میز مطالعه بازدیدکنندگان عزیز قرار می گیرد امید است که برای شما دوستان گرامی قابل استفاده باشد.