راهکارهای چگونه زیستن در عرصه های مختلف زندگی از منظر امام حسن عسکری علیه السلام
بسم الله الرحمن الرحیم
هشتم ربیع الاول شهادت مظلومانه حضرت امام حسن عسکری پدر بزرگوار امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف تسلیت و تعزیت باد
امام حسن عسکری علیه السلام در یکی از پیام های مهم و جامع خود برای شیعیان و پیروان خود راهکارهای چگونه زیستن و معیارهای رفتاری انسان در عرصه های مختلف زندگی را بیان نموده است که بدون تردید عمل به این پیام نجات بخش و انسان ساز ، تضمین کننده ی خوشبختی و سعادتمندی دنیاو آخرت خواهد بود
در ادامه این پیام درس آموز و مهم را ذکر می نماییم :
1 ) راهکارهای چگونه زیستن در زندگی شخصی
امام حسن عسکری علیه السلام در این پیامی که به شیعیان خود فرستاده است ، در مورد چگونه زیستن در زندگی شخصی هرانسان چهار راهکار بیان نموده و چنین می فرماید :« أُوصِيكُمْ بِتَقْوَى اللَّهِ وَ الْوَرَعِ فِي دِينِكُمْ وَ الِاجْتِهَادِ لِلَّهِ ... وَ طُولِ السُّجُودِ ، شما را به : رعايت تقواى الهى، پرهيز و احتیاط در دين، تلاش و كوشش در راه خدا و انجام سجده های طولانی ، سفارش می کنم ».
2 ) راهکارهای چگونه زیستن در زندگی اجتماعی
انسان که ناگزیر از زندگی کردن در اجتماع است ، دانستن و بکار بستن راهکارهای زندگی اجتماعی نقش برجسته در رسیدن به هدف و کمالات انسانی و محبوبیت او در اجتماع و نزد مردم دارد .
امام حسن عسکری علیه السلام در این سخنان حکیمانه و ارزشمند شان چهار راهکار مهم برای زندگی اجتماعی انسان ها بیان نموده و چنین می فرماید :« (أُوصِيكُمْ ) بصِدْقِ الْحَدِيثِ وَ أَدَاءِ الْأَمَانَةِ إِلَى مَنِ ائْتَمَنَكُمْ مِنْ بَرٍّ أَوْ فَاجِرٍ ... وَ حُسْنِ الْجِوَارِ فَبِهَذَا جَاءَ مُحَمَّدٌ ص ، (شما را سفارش مىكنم ) به: راستگوئى، و پس دادن امانت به كسى كه به شما اعتماد كرده، خوب باشد يا بد ... و خوش همسايگى، زيرا محمّد صلّى اللَّه عليه و اله و سلّم همين دستورات را آورده است ».
3 ) راهکارهای کیفیت تعامل و برخورد با اهل سنت
تعامل و رفتار نیکو با تمام انسانها ( جز دشمنان دین و مسلمانان ) از آموزه های مهم قرآن و عترت طاهره علیهم السلام می باشد ، از جمله حسن رفتار با اهل سنتی که در صدد دشمنی با شیعیان نباشد مورد توصیه و تأکید معصومین علیهم السلام است به عنوان نمونه امام حسن عسکری علیه السلام در مورد تعامل دوستانه و حسن رفتار با اهل سنت چهار راهکار جالب را بیان می نماید آنجا که می فرماید :« صَلُّوا فِي عَشَائِرِهِمْ وَ اشْهَدُوا جَنَائِزَهُمْ وَ عُودُوا مَرْضَاهُمْ وَ أَدُّوا حُقُوقَهُمْ ، و در ميان ایشان (اهل سنت ) نماز گزاريد، و در عزا و تشییع جنازه شان شركت كنيد، و از بيمارانشان عيادت نمائيد و حقوقشان را رعايت كنيد ».
4 ) یکی از عوامل مهم شاد ساختن امام زمان
امام حسن عسکری علیه السلام در این پیام مهم به پیروانش یکی از عوامل مسرور و شاد شدن خود به عنوان امام و حجت خدا در آن زمان را نیز بیان می کند و آن عمل به دستورات دین و آموزه های امام زمان است چنانکه می فرماید :« فَإِنَّ الرَّجُلَ مِنْكُمْ إِذَا وَرِعَ فِي دِينِهِ وَ صَدَقَ فِي حَدِيثِهِ وَ أَدَّى الْأَمَانَةَ وَ حَسَّنَ خُلُقَهُ مَعَ النَّاسِ قِيلَ هَذَا شِيعِيٌّ فَيَسُرُّنِي ذَلِكَ ؛ زيرا هر يك از شما كه در دينش پارسا، و در كلامش صادق بوده و امانت را پس دهد، و اخلاقش را با مردم نيكو گرداند ، آن زمان گفته می شود: او شيعى مذهب است، همين مرا شاد و خرسند می سازد ».
5 ) اشاره به جایگاه والای اهل بیت علیهم السلام و توصیه به مایه زینت بودن شیعیان
امام حسن عسکری علیه السلام دریکی از بخش های این پیامش بعد از توصیه های مهم به شیعیان خود به گوشه های از عظمت و جایگاه اهل بیت علیهم السلام اشاره کرده چنین می فرماید :« اتَّقُوا اللَّهَ وَ كُونُوا زَيْناً وَ لَا تَكُونُوا شَيْناً جُرُّوا إِلَيْنَا كُلَّ مَوَدَّةٍ وَ ادْفَعُوا عَنَّا كُلَّ قَبِيحٍ فَإِنَّهُ مَا قِيلَ فِينَا مِنْ حُسْنٍ فَنَحْنُ أَهْلُهُ وَ مَا قِيلَ فِينَا مِنْ سُوءٍ فَمَا نَحْنُ كَذَلِكَ ، لَنَا حَقٌّ فِي كِتَابِ اللَّهِ وَ قَرَابَةٌ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ وَ تَطْهِيرٌ مِنَ اللَّهِ لَا يَدَّعِيهِ أَحَدٌ غَيْرُنَا إِلَّا كَذَّابٌ ؛ از خدا بترسيد، و پسنديده و نيكو باشيد، نه بدنام و رسوا، همه دوستى و محبّت را بسوى ما (اهل بیت ع) جلب نمائيد، و هر زشتى و ننگى را از ما دور سازيد، زيرا هر خوبى كه در باره ما گويند ما اهل آنيم، و هر بدى كه گفته شود از ما بدور است. ما را در كتاب خدا حقّى، و با رسول خدا صلّى اللَّه عليه و اله و سلّم خويشى و نسبتى است، و از جانب خدا پاكى و طهارتى است، غير ما هيچ كس دعوى اين مقام نكند جز دروغگو ».
6 ) توصیه به کثرت یاد مبدأ و معاد ، و تلاوت قرآن و صلوات فرستادن
درپایان این نامه امام عسکری علیه السلام علاوه بر توصیه و تأکید بر انجام چهار دستور العمل مهم و تأثیر گذار دیگر در زندگی انسان ، خواستار محافظت و عمل به این راهکارها و سفارشات شده و با تقدیم سلام به شیعیان و محبان خود نامه شان را خاتمه می دهد. چنانکه می فرماید :« أَكْثِرُوا ذِكْرَ اللَّهِ وَ ذِكْرَ الْمَوْتِ وَ تِلَاوَةَ الْقُرْآنِ وَ الصَّلَاةَ عَلَى النَّبِيِّ ص فَإِنَّ الصَّلَاةَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ عَشْرُ حَسَنَاتٍ احْفَظُوا مَا وَصَّيْتُكُمْ بِهِ وَ أَسْتَوْدِعُكُمُ اللَّهَ وَ أَقْرَأُ عَلَيْكُمُ السَّلَامَ ، بسيار ذكر خداى گوئيد، و در فكر مرگ باشيد، و زياد قرآن بخوانيد و بر پيامبر اکرم صلی الله علیه و آله صلوات فرستيد، زيرا صلوات بر آن حضرت ده حسنه دارد. سفارشاتم را بخاطر بسپاريد و شما را بخدا مىسپارم. و سلام و درود من بر شما باد ».
تحف العقول (بخش کلمات قصار امام حسن عسکری علیه السلام )، ص: 488 .
دراین صفحه از فضای گسترده ای مجازی مقالات پژوهشی این جانب که بعضی از آنها در مجلات ونشریه ها وکتابهای مجموعه مقالات برتر چاپ شده اند وهمچنین مطالب فرهنگی تحلیلی که درنشریه اجتماعی فرهنگی ادبی«قلم » درچندین شماره به نشر رسیده اند ، روی میز مطالعه بازدیدکنندگان عزیز قرار می گیرد امید است که برای شما دوستان گرامی قابل استفاده باشد.